Etiket Nedir? Etiket Çeşitleri ve Etiket Baskı Rehberi
Etiket, bir ürün/kolı/ekipman hakkında bilgi veren; markayı, içerik ve kullanım talimatlarını veya yasal uyarıları taşıyabilen, ambalaj üzerine uygulanan basılı ya da yapışkanlı bir tanımlama materyalidir. Aynı zamanda markanın kendini ifade ettiği güçlü bir iletişim aracıdır.
Doğru etiketi seçmek için 6 şeyi netleştirmen yeter: (1) kullanım alanı, (2) uygulanacak yüzey, (3) ortam şartı (ısı/nem/sürtünme/kimyasal), (4) malzeme (kuşe–PP–şeffaf–silvermat), (5) yapışkan türü, (6) rulo ise teknik ölçüler (göbek/core, sarım yönü, rulo dış çap, etiket aralığı).
1) Etiket çeşitleri: En doğru sınıflandırma
Etiketi “isimlere” göre değil, ihtiyaca göre sınıflandırınca doğru karar hızlanır:
Malzemeye göre
-
Kağıt bazlı etiketler: Kuşe, vellum, termal vb. (genel ürün etiketi, depo/raf, kargo gibi kullanımda çok yaygın)
-
Plastik bazlı etiketler: PP opak, PP şeffaf, PE, silvermat gibi (su/nem/yağ ve dayanım ihtiyacı arttıkça öne çıkar)
Şeffaf ve opak PP gibi sentetik etiketlerin su/nem/ısı dayanımı ve termal transfer ile baskılanabilmesi gibi özellikleri sık tercih sebebidir.
Formuna göre
-
Rulo etiket: Barkod yazıcı ve etiketleme makineleri için standart form.
-
Tabaka (A4) etiket: Ofis tipi, düşük hacimli işler için pratik.
Baskı amacına göre
-
Değişken veri etiket: Barkod, seri no, lot, SKT, QR/DataMatrix
-
Sabit tasarım etiket: Ürün etiketi, ambalaj etiketi, marka etiketi
2) Rulo etiket mi tabaka etiket mi?
| Kriter | Rulo Etiket | Tabaka (A4) Etiket |
|---|---|---|
| Uygulama hızı | Çok yüksek (otomasyona uygun) | Orta / manuel |
| Fire riski | Doğru teknikle düşük | Uygulamaya bağlı artabilir |
| Barkod/seri no | Çok uygun | Sınırlı / ofis odaklı |
| Üretim hattı | Uygun | Genelde uygun değil |
| Teknik gereksinim | Core/sarım/gap gerekir | Daha basit |
Rulo etiketin avantajı “süreç kazancı”dır; ama bunun karşılığı “teknik doğruluk”tur.
3) Rulo etiket teknik şartnamesi: 1 dakikada doğru sipariş
Rulo etiket alırken şu parametreler net olmalı:
Göbek (core) çapı
Barkod yazıcıya göre değişir; piyasada sık görülen standart core ölçüleri 25 / 40 / 50 / 76 mm olarak verilir.
Pratik ipucu: Mevcut kullandığın rulonun iç çapını ölç → aynı standardı devam ettir.
Rulo dış çapı
Rulo dış çapı, yazıcının/makinenin içine sığma limitini belirler ve modele göre değişir.
Akış/sarım yönü (unwind)
Etiketin rulodan hangi yönde çıktığıdır; yanlış sarım, uygulamada ters etiketleme ve fireye döner. “Akış yönü” ve sarım yönü rulo etiket verimliliği için kritik kabul edilir.
Etiket aralığı (gap) + taşıyıcı (pergamin/liner)
Etiket, uygulamaya kadar üst yüzeyi ve yapışkanı taşıyan bir taşıyıcı üzerinde gelir; bu taşıyıcı doğru anda hatasız ayrılmayı sağlar.
Piyasada “pergamin” terimi sık kullanılır.
Perfore (isteğe bağlı)
İki etiket arasında koparmayı kolaylaştıran tırtıklı kesimdir.
4) Barkod etiket: Termal mi termal transfer mi?
Barkod etiketlerde baskı iki ana yaklaşımda yürür:
Direkt termal (ribonsuz)
-
Isıya duyarlı etiket stoğu kullanır, ribon yoktur.
-
Yüksek ısı/UV gibi etkenlerde istenmeyen kararma/solma riski olabilir.
-
Kısa ömürlü, hızlı akışlı uygulamalarda pratik olur.
Termal transfer (ribonlu)
-
Baskı, ribondaki mürekkebin ısıyla etikete aktarılmasıyla oluşur.
-
Dayanım ve baskı kalitesi ihtiyacında avantaj sağlar (sürtünme/kimyasal/ısı gibi).
Kısa kural: Kargo/depo hızlı çevrim = direkt termal; uzun ömür/zorlu ortam = termal transfer (ribon).
5) Yapışkan türü: Etiket performansını belirleyen “gizli kahraman”
Aynı malzeme bile yanlış yapışkanla sahada problem çıkarır. Kendinden yapışkanlı etiketlerde yaygın yapışkan seçenekleri olarak akrilik, hotmelt, non-perm (çıkarılabilir), deepfreeze (soğuk zincir) gibi türler verilir.
-
Akrilik: Genel amaçlı, zamanla yapışma kuvveti artabilir.
-
Hotmelt: Daha güçlü tutunma ve bazı zorlu yüzeylerde avantaj; yüksek nem/ısıda performans vurgulanır.
-
Non-perm: İz bırakmadan çıkarmaya yönelik seçenekler olarak geçer.
-
Deepfreeze: Soğuk ortamlarda dayanım odaklı seçenek olarak listelenir.
6) Şeffaf etiket, opak PP, kuşe: Hangisi ne zaman?
Oksijen Etiket gibi üretici içerikleri; şeffaf etiket ve opak PP gibi sentetik etiketlerin su/nem/ısı dayanımı ve termal transfer baskı uyumu gibi yönlerini vurgular.
Kararı hızlandıran mini tablo:
| İhtiyaç | Kuşe (kağıt) | Opak PP | Şeffaf PP |
|---|---|---|---|
| Premium görünüm | Yüksek (özellikle laminasyonla) | Yüksek | Çok yüksek (“no-label look”) |
| Su/nem/yağ | Orta (finish ile artar) | Yüksek | Yüksek |
| Yırtılma direnci | Orta | Yüksek | Yüksek |
| Kullanım örneği | Ürün/raf etiketi | Banyo, kimyasal, dış ortam | Kozmetik, içecek, cam ambalaj |
7) Dijital baskı mı flekso mu? (Satın alma gözüyle)
Tek bir “en iyi” yok; işin adet/termin/renk ihtiyacına göre karar verilir. Örneğin dijitalruloetiket.com; dijital ve flekso arasında klişe/kurulum, küçük-büyük adet kırılımı, değişken veri ve termin gibi kriterleri tabloyla karşılaştırır.
Ayrıca endüstriyel ambalaj tarafında da “flekso uzun tirajlarda birim maliyet”, “dijital kısa tiraj ve hızlı kurulum” ayrımı sık vurgulanır.
Hızlı karar:
-
Dijital baskı: düşük/orta adet, hızlı revizyon, çok SKU, hızlı termin
-
Flekso: yüksek adet, Pantone/marka rengi tutarlılığı, uzun tirajda birim maliyet avantajı.
8) Sticker etiket: Die-cut ve kiss-cut farkı (kısaca)
“Sticker etiket” genelde kendinden yapışkanlı etiket/çıkartma anlamında kullanılır. Burada kesim tipi önemlidir:
-
Die-cut: tasarımın dış hatlarına göre tamamen özel şekil kesim
-
Kiss-cut: üst katman kesilir, alttaki taşıyıcı daha geniş kalır
Bu ayrım, uygulama kolaylığı ve sunum biçimini etkiler.
9) “Etiket Teklif Formu”
Teklif isterken şu bilgileri net yazarsan süreç hızlanır, hatalar düşer:
-
Etiket tipi (rulo / tabaka / sticker / şeffaf / barkod)
-
Ölçü (en×boy, mm)
-
Adet + aylık tüketim
-
Uygulanacak yüzey (cam/PP-PE/karton/metal).
-
Ortam (soğuk zincir, nem, sürtünme, kimyasal, UV).
-
Malzeme tercihi (kuşe/PP/silvermat/şeffaf).
-
Yapışkan (akrilik/hotmelt/non-perm/deepfreeze) .
-
Baskı türü (değişken veri mi, sabit tasarım mı?)
-
Rulo ise: core (25/40/50/76), rulo dış çap limiti, sarım yönü, gap.
-
Finish (vernik/laminasyon ihtiyacı)
10) Sık yapılan hatalar (ve hızlı çözüm)
-
Core yanlış → rulo takılamaz / yalpalar (standart core ölçülerini kontrol et)
-
Sarım yönü yanlış → uygulamada ters etiket / fire (unwind örneğiyle netleştir)
-
Yanlış yapışkan → kenar kalkma/iz bırakma (akrilik–hotmelt–nonperm–deepfreeze seç)
-
Direkt termali uzun ömür sanmak → ısı/UV’de solma/kararma (transfer + ribon düşün)
Etiket Market ile nasıl fark koyarsın?
Bu rehberdeki hedef tek: premium görünüm + sorunsuz kullanım + sürdürülebilir tedarik.
Etiket Market’te biz işi “baskı” diye daraltmıyoruz; malzeme + yapışkan + rulo teknikleri + baskı yöntemi birlikte doğru kurulduğunda etiket gerçekten “çalışır”. Ölçü–adet–kullanım alanını gönder; sana en doğru etiket çözümünü (malzeme/yapışkan/sarım/core dahil) netleştirip hızlıca ilerleyelim.